Zioła, rośliny lecznicze - F
Fiołek trójbarwny - ( Viola tricolor )
Jest to roślina jedno- lub dwuletnia z rodziny Fiołkowatych (Violaceae),
występująca w Europie, Afryce Pomocnej, Małej Azji, na Syberii oraz w
Ameryce Pomocnej. W Polsce rośnie pospolicie na polach, przydrożach i
słonecznych zboczach. Gatunek ten tworzy szereg typów i form
przejściowych. Ze skrzyżowania Viola tricolor, Viola lutea i Viola
altaica pochodzą powszechnie uprawiane rośliny ozdobne, znane bratki.
Fiołek trójbarwny ma łodygę podnoszącą się, w dolnej części rozesłaną,
kanciastą, do 40 cm wysoką, zwykle rozgałęzioną. Liście ogonkowe,
długości do 5 cm, dolne sercowatojajowate, górne lancetowate, w nasadzie
klinowato zwężone, na brzegach ząbkowane. Przy ogonku wyrastają po obu
stronach dwa duże, pierzaste przylistki, dłuższe od ogonka liściowego.
Kwiaty pojedyncze, obupłciowe, wolnopłatkowe, grzbieciste wyrastają na
długich szypułkach w pachwinach liści. Płatki korony są więcej niż o
połowę dłuższe od działek. Górne płatki parzyste, zwykle fioletowe, oba
płatki boczne zazwyczaj żółte, a dolny największy ze wszystkich, również
żółty, wytwarza do tyłu bledszą, niebieskawosiną lub zielonofloletową
ostrogę. Owocem jest torebka pękająca na 3 części. Nasiona drobne,
żółtobrunatne.
Surowce lecznicze
W celach leczniczych używane są młode pędy rośliny
Substancje lecznicze
Ziele fiołka trójbarwnego zawiera flawonoidy, jak rutyna i kwercetyna
(do 10%), antocyjany, jak wiolanina, 3-glukozyd delfinidyny i 3-glukozyd
peonidyny, karotenoidy, jak wiolaksantyna, zeaksantyna i β-karoten,
salicylan metylu w postaci glikozydu wiolutozydu, śluz, garbniki, ślady
olejku eterycznego i sole mineralne (do 11%).
Zbiór i konserwacja
Do celów leczniczych zbiera się od maja do września młode kwitnące pędy
o barwie żywozielonej, odrzucając dolne pożółkłe części łodyg. Suszy się
w cieniu i przewiewie. Surowcem leczniczym jest ziele fiołka
trójbarwnego (syn. bratki lub ziele bratka) - Herba Violae tricoloris
(syn. Herba Jaceae). Niekiedy zbiera się ziele fiołka polnego - Viola
arvensis Murray, o kwiatach żółtawych, drobniejszych. Uchodzi on jednak
za mniej cenny pod względem leczniczym.
Działanie;
Ziele fiołka trójbarwnego wykazuje słabe własności moczopędne.
Jednocześnie niektóre związki zawarte z surowcu tworzą w organizmie
rozpuszczalne w wodzie połączenia ze szkodliwymi dla zdrowia produktami
zakłóconej z różnych powodów przemiany materii i ułatwiają usunięcie ich
z moczem. Jest to działanie odtruwające, ważne w niektórych chorobach na
tle metabolicznym, m.in. w gośćcu, skazie moczanowej i niektórych
schorzeniach skórnych. Duże znaczenie ma działanie przetworów z ziela
fiołka trójbarwnego na ściany włosowatych naczyń krwionośnych i
przemianę materii. Przypisuje się je flawonoidom zawartym w zielu
fiołka, zwłaszcza rutynie, zaliczanej do grupy witamin P. Rutyna
przedłuża działanie witaminy C i ma wyraźny wpływ na różne procesy
metaboliczne ustroju. Zwęża też nieco i uszczelnia ściany włosowatych
naczyń, przeciwdziałając przenikaniu osocza i krwinek czerwonych na
zewnątrz łożyska naczyniowego. Podobnie, choć nieco słabiej, działają na
stan naczyń krwionośnych zawarte w zielu fiołka antocyjany.
Ziele bratków nieznacznie zwiększa wydzielanie śluzu oskrzelowego,
przywraca prawidłowe ruchy nabłonka rzęskowego i ułatwia odkrztuszanie.
W większych dawkach działa słabo napotnie i przeczyszczające.
G - Glistnik jaskółcze ziele
Literatura
Miłorząb
Miłorząb, po łacinie Ginkgo, to przedziwne drzewo z Dalekiego Wschodu, które wprawdzie ma liście, ale jest zaliczane raczej do drzew iglastych - ze względu na pozostałe cechy! Do tego jego liście i nasiona mają niezwykłe właściwości, które już przed wiekami zauważyli wschodni lekarze. Ostatnio miłorząb zyskuje sobie również uznanie w kręgach medycyny Zachodu. Substancje zawarte w liściach i nasionach miłorzębu i ich działanie na ludzki organizm. Choroby i dolegliwości, w których skuteczna okazuje się terapia miłorzębem. Czy można samodzielnie przyrządzić "lekarstwo" z miłorzębu? Czy można hodować miłorząb we własnym ogródku Więcej ...
Kuchnia z bukietem przypraw
Prawdziwa sztuka kulinarna jest jak poezja i muzyka, a przyprawy w niej to coś więcej niż ornament. Przeistaczają one potrawy uwypuklając smaki, wysubtelniając aromaty. Zastosowanie przypraw, indywidualnie lub w zestawach, nosi znamię jego głębokiej wiedzy i umiejętności. I tak aromat świeżej trawy cytrynowej miesza się przepysznie z zapachem gotowanej ryby, woń gałki muszkatołowej osadza delikatnie na risotcie z kasztanami i podgrzybkami, anyż gwiazdkowaty przekazuje swoją zmysłowość potrawce z jagnięcia, a czekoladowe akcenty knedelków harmonijnie komponują się z kwiatowymi tonami jaśminowej herbaty Więcej ...